Nasıl hesaplıyoruz? 10.000 deneme, üç ekonomi ve her rakamın kaynağı

Bir deneme nasıl işliyor?

Bir deneme, arabanın 36 aylık bir hayatı. Her ay için şunlar belirleniyor:

• Kaç gün kirada kaldığı. Her ayın bir ortalaması var; yazın çok, kışın az. Gerçek gün sayısı her denemede bu ortalamanın etrafında değişiyor.
• Kaç km yapıldığı. Kiralık gün başına ortalama 130 km; bu da her ay değişiyor.
• Hasar olup olmadığı. Araba ne kadar çok kirada kalırsa hasar ihtimali o kadar artıyor. Hasar gören araba 1 ile 7 gün arası tamirde kalıyor; o günlerin kirası kayboluyor.
• Giren ve çıkan para. Kira geliri giriyor; bakım, kasko, trafik sigortası, MTV, otopark, hasar ve kredi taksiti çıkıyor. Kira ve masraflar enflasyonla birlikte artıyor, kredi taksiti sabit kalıyor.

Bir ay kira geliri masraflardan fazlaysa, artan para da satışa kadar faizde bekliyor sayılıyor. Kira geliri masrafları karşılamazsa, eksik para için aynı faiz kadar bir maliyet yazıyoruz. Böylece araba ile faiz aynı şartlarda karşılaştırılıyor.

36. ayın sonunda araba satılıyor. Satış fiyatını arabanın bugünkü fiyatından hesaplıyoruz: arabanın yaşı, normalden fazla yaptığı km, ikinci el fiyatlarının seyri ve "kiralıktı" geçmişi fiyatı düşürüyor.

Sonuçtaki sayılar ne demek?

• "10.000 denemenin kaçında": arabanın faizden fazla kazandırdığı deneme sayısı. Bu sayı geleceği bilmez; yalnızca bu rakamlarla ve bu ekonomide kaç denemenin iyi gittiğini sayar.
• "Çoğu denemede": denemeleri kazanca göre sıraladığımızda tam ortadaki sonuç. Denemelerin yarısı bundan iyi, yarısı bundan kötü gitti.
• "En kötü 1.000 denemede": 10.000 denemenin en kötü giden 1.000 tanesi. Kartta bu 1.000 denemenin en iyisini gösteriyoruz; yani kötü giden 1.000 denemenin hepsi bu sayı kadar ya da daha kötü sonuçlandı.

Ekonomi nasıl gider? Üç ekonomi

Enflasyonu, faizi ve ikinci el fiyatlarını önümüzdeki 3 yıl için kimse bilmiyor. Bu yüzden bunları şansa bırakmıyoruz; üç ayrı ekonomi tanımladık. Her biri 3 yıl boyunca sabit. Rakamlar aylık. Faiz, vergisi (stopaj) kesildikten sonra elinize geçen faiz.

• A: Enflasyon düşüyor. Enflasyon, piyasanın beklediği gibi düşüyor: 3 yılda ortalama ayda %1,4 (TCMB anketi, Ağustos 2026). Bankaların faizi de Merkez Bankası'yla birlikte iniyor: vergisi kesildikten sonra ortalama ayda %2,0. İkinci el fiyatları bugünkü gibi ayda %0,7 artıyor (VavaAI endeksi, Ağustos 2026); enflasyon düştükçe aradaki fark kapanıyor.
• B: İnatçı enflasyon. Bugünkü ekonomi plan boyunca aynen sürüyor. Enflasyon yılda %31 civarında kalıyor, yani ayda %2,3 (TÜİK, Temmuz 2026). Merkez Bankası faizi %37'de tutuyor; bankaların 32 günlük en iyi faizi, vergisi kesildikten sonra ayda %2,7. İkinci el fiyatları ayda %0,7 artıyor ve enflasyonun gerisinde kalmaya devam ediyor (VavaAI, Ağustos 2026).
• C: Turizm şoku. Fiyatlar "Enflasyon düşüyor" ekonomisindeki gibi. Ama turizm çöküyor: Haziran–Eylül arasında araba normalin %65'i kadar kiralanıyor, yani üçte bir daha az. Kur baskısı yüzünden bankalar faizi daha uzun süre yüksek tutuyor: vergisi kesildikten sonra ayda %2,4.

Rakamlar nereden geliyor?

Hesaplayıcıdaki her rakamın yanında iki etiketten biri var. Kaynak: bir fiyat listesinden, resmî bir kuraldan ya da bir sektör raporundan aldık. Tahmin: bizim tahminimiz; hesaplayıcıda kendi rakamınızla değiştirebilirsiniz. Hepsi 15 Eylül 2026 tarihli.

Neyi hesaba katmıyoruz?

• Kira gelirinden vergi ya da komisyon düşmedik; banka faizi ise vergisi (stopaj) kesildikten sonra elinize geçen faiz. 1 Ocak 2028'den sonra özel araba yalnızca yetki belgeli bir kiralama şirketi üzerinden (araba en fazla 6 model yılında ve 180.000 km'nin altında) ya da 30 gün ve daha uzun sürelerle kiraya verilebilir.
• Yakıtı kiracı öder; hesaba girmez.
• Araba 36. ayın sonunda, hesapladığımız fiyattan hemen satılır.
• Her ay 30 gün sayılır. Kira ve masraflar aynı enflasyonla artar.
• Bir ayın eksik parasına faiz kadar bir maliyet yazıyoruz. Gerçek bir kredi daha pahalıya gelebilir.
• Kiralama şirketinin parayı her ay zamanında ödediğini varsayıyoruz. Geciken ya da hiç ödenmeyen kira, kapanan bir şirket hesapta yok.

6 yaş sınırı kontrolü nasıl yapılıyor?

Filo kontrolü önce her arabanın 1 Ocak 2028 günü ve sonraki iki Ocak'ta sınırı geçip geçmediğine bakar. Yaş model yılına göre sayılır; sayaca 1 Ocak 2028 gününe kadar yılda yaklaşık 25.090 km eklenir. Sonra sınıra takılan her araba için yolları aynı 10.000 denemeyle karşılaştırır: satıp parayı faize yatırmak, satıp yerine sıfır ya da ikinci el araba almak, 30 gün ve daha uzun süreyle tek kiracıya vermek. Sınıra takılmayan araba çalışmaya devam eder.

Kim yapıyor?

BuyOrBank, Türkiye'de yazılım geliştiren Novel Yazılım'ın ücretsiz bir aracı. Üyelik, reklam ve takip yok. Neden yaptığımızı ve kimden para aldığımızı Biz kimiz? sayfasında yazdık. Bir rakamı yanlış bulursanız info@novelyazilim.com adresine yazın; düzeltir, yazının güncelleme tarihini değiştiririz.